تیروئید و وزن| نقش تیروئید در چاقی و لاغری
خلاصه صوتی مطلب را گوش دهید
عوامل مختلفی بر وزن بدن تأثیر میگذارند؛ از تغذیه و میزان فعالیت بدنی گرفته تا ژنتیک، هورمونها و شرایط جسمی. عملکرد غده تیروئید نیز یکی از فاکتورهای تأثیرگذار بر وزن افراد است. به همین دلیل ابتلا به اختلالات تیروئیدی در اغلب موارد به تغییرات وزنی منجر میشود. اگر نمیدانید تأثیر تیروئید بر وزن چگونه است، این مطلب از سایت مانکن را از دست ندهید. در ادامه به بررسی ارتباط تیروئید و وزن میپردازیم. همچنین توضیح میدهیم که هر یک از اختلالات تیروئیدی چگونه بر وزن تأثیر میگذارند.
ارتباط تیروئید و وزن
ارتباط بین تیروئید و وزن بدن و متابولیسم پیچیده است. هورمونهای تیروئید با تنظیم سرعت سوختوساز بر میزان مصرف انرژی و در نتیجه تعادل انرژی بدن تأثیر میگذارند. متابولیسم به فرایندی گفته میشود که بدن طی آن مواد غذایی را به انرژی تبدیل میکند و یکی از معیارهای مهم آن، نرخ متابولیسم پایه (BMR) است. BMR به مقدار انرژی گفته میشود که بدن در حالت استراحت برای انجام فعالیتهای حیاتی مصرف میکند. در افراد مبتلا به اختلالات تیروئیدی، تغییر سطح هورمونهای تیروئید بر BMR اثر میگذارد. کاهش سطح هورمونهای تیروئیدی به کاهش سرعت متابولیسم و مصرف انرژی منجر میشود؛ درحالیکه افزایش این هورمونها سرعت متابولیسم و مصرف انرژی را افزایش میدهد. بااینحال ارتباط بین متابولیسم و وزن به BMR محدود نمیشود و عوامل مختلف دیگری نیز در تنظیم مصرف انرژی و وزن بدن نقش دارند.
توجه داشته باشید که تغییرات وزن فقط به عملکرد تیروئید وابسته نیست. عوامل دیگری مانند هورمونهای مختلف، میزان فعالیت بدنی، تغذیه و شرایط فردی نیز در آن نقش دارند.
تیروئید چگونه بر وزن تأثیر میگذارد؟
اختلالات تیروئید به دلایل مختلفی باعث تغییر در وزن بدن میشوند. هورمونهای تیروئید نقش مهمی در تنظیم بسیاری از فرایندهای بدن دارند و هرگونه کاهش یا افزایش در سطح آنها بر تعادل طبیعی وزن تأثیر میگذارد. تغییرات وزن در اختلالات تیروئیدی به دلایل مختلفی ایجاد میشوند که مهمترین آنها عبارتاند از:
۱. تأثیر تیروئید بر متابولیسم و مصرف انرژی
غده تیروئید از طریق هورمونهای T3 و T4 در تنظیم میزان انرژی مورد نیاز بدن نقش دارد. این هورمونها فعالیت بسیاری از بافتها را کنترل میکنند. همچنین بر میزان انرژی که بدن برای انجام فعالیتهای حیاتی حتی در حالت استراحت مصرف میکند، اثر میگذارند. بنابراین تغییر در عملکرد تیروئید باعث تغییر سرعت متابولیسم پایه و نحوه مصرف انرژی در بدن میشود.
ورزش منظم خصوصا تمرینات قدرتی با افزایش توده عضلانی به بالا رفتن میزان مصرف انرژی در حالت استراحت کمک میکند. برای دسترسی به انواع تمرینات بهروز، استاندارد و هدفمند از مانکن کمک بگیرید.
برنامههای ورزشی بهروز و هدفمند
ارائه تمرینات مبتدی تا حرفه ای در بخش برنامه و تمرینات ورزشی به تفکیک نواحی بدن و نوع تمرین از دیگر قابلیت های مانکن است. با کمک این بخش می توانید ورزش روزانه خود طبق تصاویر متحرک و راهنمای صوتی انجام دهید، همچنین مقدار کالری سوزانده شده در ورزش به صورت خودکار در کالری های سوزانده شده شما ثبت خواهد شد.
برای دریافت اطلاعات بیشتر و نصب برنامه روی لینک زیر بزنید.
شـروع کنید۲. تأثیر تیروئید بر اشتها و دریافت کالری
علاوه بر مصرف انرژی، میزان کالری دریافتی نیز یکی از عوامل مهم در کنترل وزن محسوب میشود. هورمونهای تیروئید با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی و هورمونهای تنظیمکننده اشتها، احساس گرسنگی، سیری و میزان دریافت غذا را تغییر میدهند. نقش هورمونهای تیروئیدی در تنظیم اشتها، یکی از مهمترین دلایل تأثیر تیروئید بر وزن است.
۳. نقش تیروئید در احتباس مایعات
وزن بدن فقط به میزان چربی ذخیرهشده مربوط نمیشود؛ تغییرات آب بدن نیز بر میزان وزن تأثیر میگذارد. در واقع، بخشی از تغییرات وزن افراد ناشی از تغییر میزان آب ذخیرهشده در بدن آنهاست؛ نه افزایش یا کاهش چربی بدن. اختلال در عملکرد تیروئید با بر هم زدن تعادل طبیعی مایعات در فضای بین سلولها و بافتهای بدن بر وزن بدن تأثیر میگذارد.
کم کاری تیروئید و افزایش وزن
مهمترین رابطه تیروئید و وزن به اختلالی به نام کم کاری تیروئید مربوط میشود. مبتلایان به کم کاری تیروئید نسبت به افراد عادی کالری کمتری میسوزانند؛ به همین دلیل دچار افزایش وزن میشوند. هرچه کم کاری تیروئید شدیدتر باشد، افزایش وزن ناشی از آن بیشتر خواهد بود. بااینحال تغییر وزن در کم کاری تیروئید معمولاً بسیار کمتر از پرکاری تیروئید است. بخش زیادی از این افزایش وزن در واقع به دلیل احتباس آب و نمک در بدن اتفاق میافتد.
میزان افزایش وزن در مبتلایان به کم کاری تیروئید حدود ۲ تا ۴٫۵ کیلوگرم است؛ اما این مقدار در افراد مختلف تفاوت دارد. درمان کم کاری تیروئید معمولاً باعث کاهش بخشی از وزن اضافهشده در اثر بیماری میشود. بااینحال ممکن است وزن فرد کاملاً به مقدار قبل از شروع بیماری برنگردد. اگر سایر علائم کم کاری تیروئید با درمان بهتر شوند اما افزایش وزن همچنان ادامه داشته باشد، این احتمال وجود دارد که بالا رفتن وزن فقط به دلیل اختلال تیروئيد نباشد. پس از درمان کم کاری تیروئید و طبیعی شدن سطح هورمونهای تیروئیدی، توانایی فرد برای کاهش یا افزایش وزن مانند یک فرد عادی خواهد بود.
بخش زیادی از افزایش وزن ناشی از کم کاری تیروئید به احتباس آب و نمک در بدن مربوط میشود؛ نه افزایش چربی بدن.
پرکاری تیروئید و کاهش وزن
ارتباط تیروئید و وزن در پرکاری تیروئید، خود را به صورت کاهش وزن نشان میدهد. پرکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید بیش از نیاز بدن هورمونهای تیروئیدی یعنی T4 و T3 تولید میکند. افزایش این هورمونها فعالیتهای متابولیک بدن را بالا میبرد و بسیاری از علائم پرکاری تیروئید نیز از همین افزایش متابولیسم ناشی میشود. متابولیسم بدن شامل فرایندهایی برای ساخت بافت و ذخیره انرژی و همچنین فرایندهایی برای تجزیه بافتها و مصرف انرژی است. در پرکاری تیروئید، افزایش T4 و T3 سرعت تجزیه بافتها و مصرف انرژی را افزایش میدهد.
پرکاری تیروئید، میزان کالری مصرفشده برای عملکردهای پایه بدن، تولید گرما و مصرف کلی انرژی را افزایش میدهد. در نتیجه مبتلایان به پرکاری تیروئید معمولا بدون تلاش خاصی، وزن کم میکنند و این کاهش وزن گاهی حتی با وجود افزایش اشتها اتفاق میافتد. میزان کاهش وزن به شدت پرکاری تیروئید بستگی دارد و در همه افراد یکسان نیست. از سوی دیگر افزایش اشتها در برخی افراد، کاهش وزن ناشی از پرکاری تیروئید را جبران میکند. در این حالت، فرد غذای بیشتری میخورد و ممکن است با وجود پرکاری تیروئید، نهتنها وزن کم نکند؛ بلکه حتی افزایش وزن داشته باشد. همچنین پس از درمان و بازگشت سطح هورمونهای تیروئیدی به محدوده طبیعی در بسیاری از اوقات وزن فرد افزایش پیدا میکند؛ خصوصا اگر در دوران پرکاری به دلیل افزایش اشتها به مصرف غذای بیشتر عادت کرده باشد.
پرکاری تیروئید معمولاً باعث کاهش وزن میشود. بااینحال افزایش اشتها در برخی افراد میتواند این کاهش وزن را جبران کند و حتی به افزایش وزن منجر شود.
حرف آخر
تیروئید یکی از غدد اصلی بدن است که سوختوساز و نحوه مصرف انرژی برای انجام فعالیتهای بدن را تنظیم میکند. هرگونه اختلال در عملکرد این غده، متابولیسم و در نتیجه وزن را تحت تأثیر قرار میدهد. در این مطلب از سایت مانکن به بررسی ارتباط تیروئید و وزن پرداختیم. آیا تابهحال تغییر وزن ناشی از مشکلات تیروئید را تجربه کردهاید؟ خوشحال میشویم دیدگاهتان را با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
- درمان پرکاری تیروئید و لاغری چیست؟
درمان پرکاری تیروئید باتوجهبه علت بیماری شامل داروهای ضد تیروئید، ید رادیواکتیو یا جراحی است. با کنترل پرکاری و طبیعی شدن سطح هورمونها، کاهش وزن ناشی از بیماری معمولاً برطرف میشود.
- درمان کم کاری تیروئید و چاقی چیست؟
درمان اصلی کم کاری تیروئید، مصرف لووتیروکسین برای جایگزین کردن هورمون تیروئید است. با طبیعی شدن سطح هورمونها، بخشی از افزایش وزن مربوط به کم کاری معمولاً کاهش مییابد. برای کاهش وزن اضافی نیز تغذیه متعادل و فعالیت بدنی اهمیت دارد.
- میزان افزایش وزن ناشی از کم کاری تیروئید چقدر است؟
افزایش وزن مربوط به کم کاری تیروئید حدود ۲ تا ۴٫۵ کیلوگرم است. البته مقدار دقیق افزایش وزن باتوجهبه شدت کم کاری و شرایط فردی مشخص میشود.
- آیا مبتلایان به کم کاری تیروئید میتوانند از داروهای کاهش وزن استفاده کنند؟
افراد مبتلا به کم کاری تیروئید باید پیش از مصرف داروهای کاهش وزن با پزشک مشورت کنند. ابتدا باید کم کاری تیروئید بهدرستی درمان شود. سپس در صورت نیاز، پزشک مناسبترین روش کاهش وزن را توصیه میکند.
منابع: nature.com،btf-thyroid.org،thyroid.org/ ترجمه: طیبه جلایر
